SELFIES: Eigen land eerst!

Schoorlse duinen vanuit de lucht

Een lange carrière in het buitenland, gevolgd door een drukke loopbaan in Nederland met zeer veel tropische reizen, bracht me naar een vijftigtal landen in zo’n achttienhonderd vlieguren (‘Globetrotter’. In: Tureluren, 2015). Een aanzienlijk ecologische voetafdruk!

Maar wat weet ik nu eigenlijk van mijn eigen landje? Van de Nederlandse geografie, de vaderlandse geschiedenis, de cultuur en de natuur? Dus toen de blessuretijd van de ‘ouwedag’ was aangebroken, ben ik project ‘Eigen land eerst’ begonnen, in het kader van ‘levenslang leren’. Eigenlijk dus ‘Eigen land laatst’, maar beter laat dan nooit.

Mocht je denken dat Trump in zijn verkiezingscampagne in 2016 de slogan ‘America First’ heeft bedacht, mooi niet! Het is slechts een bijzonder nare, nationalistische, populistische variant op mijn doen en laten sinds 2013, en dat is Nederland beter leren kennen onder het motto (geen slogan!): ‘Nederland eerst’.

Wat reuze helpt om ervaringen te onthouden is om ze vast te leggen in beeld en geschrift. Ik moet bekennen dat de eerste verhaaltjes in Tjiftjaffen (2014) en Tureluren (2015) nog enigszins het karakter hadden van een egotrip (‘Ikke eerst’), maar die bron van ‘selfies’ raakt natuurlijk uitgeput. Geleidelijk kreeg ‘Nederland eerst’ middels fiets- en wandeltochten de overhand. Inmiddels heb ik verslag gedaan van zo’n vierhonderd dagtochten binnen Nederland. De toegiften over nostalgische vakantiereizen naar Indonesië (In: Tjiftjaffen, 2014), Sri Lanka (In: Tureluren, 2015) en Vietnam (In: It giet oan!, 2016), en culturele reizen naar de Peloponnesos (In: Lustrum, 2017) en Andalusië (In: 1000110, 2019), vallen daarbij in het niet.

Heb ik veel geleerd over ons kleine, overbevolkte, natte landje? Heel veel! En het leuke is dat het geen losstaande weetjes zijn, maar steeds vaker de grotere verbanden zichtbaar worden.

Wat betreft geografie heb ik nu meestal wel een idee waar een rivier, beek, stad, dorp of kasteel ligt als die plek om een of andere reden in het nieuws is. Kent u Schenkenschans, het verhaal achter Kampereiland, de Mandercirkels, de ene en de andere Vecht, deze en gene IJssel, en het belangrijkste exportproduct van Eastermar? En je wilt niet weten hoeveel plaatsen in Nederland dezelfde naam hebben. Zo kocht dochter Meike recentelijk op Marktplaats een kast voor haar Amsterdamse studentenkamer in Laren. Dat ligt mooi op de route van Wageningen naar Amsterdam, denk je dan. Helaas, er bleek een flinke omweg nodig te zijn om de kast op te halen in Laren bij Lochem in de Achterhoek.

Wat betreft geschiedenis ben ik veel meer te weten gekomen over onze voorgeschiedenis (Eugène Dubois en zijn Homo erectus), het effect van de ijstijden (stuwwallen en ‘flutes’), het begin van onze jaartelling onder de Romeinen (limes, castra en castella), over de terreur van de Noormannen (Pact van Asselt), de Tachtigjarige Oorlog en zijn waterlinies (ooit van de Zuiderwaterlinie gehoord?), de Franse periode rond 1800 (de intrigerende Daendels uit Hattem), en de Wereldoorlogen.    

Uit mijn jeugd kende ik paardenbloem, madelief en pinksterbloem (omdat daar de kievitseieren tussen verborgen lagen). Nu heb ik een redelijke kennis van de Nederlandse wilde flora. De grotere elementen van onze fauna kennen geen grote geheimen meer, al moet ik bekennen dat de kleine vliegensvlugge zangvogeltjes mij voor problemen blijven stellen.

En hoe meer je weet, hoe leuker het wordt. Niet alles wat je tegenkomt is meer een onbeantwoorde vraag. In vele gevallen ken je het antwoord, en dan wordt juist die andere onbeantwoorde vraag, dat ene bijzondere plantje of dat onbekende vogelgeluid een uitdaging om op te lossen.

En laten we wel zijn! Het is nooit makkelijker geweest om antwoorden op vragen te vinden: internet, wikipedia, determinatie app’s van vogelgeluiden en planten staan tot je beschikking om puzzels op te lossen (maar blijf vooral kritisch!).   

En toen kwam Covid-19 eind 2019. En moesten we thuis blijven, afstand houden, mondkapje op. Maar ik hoefde niets te veranderen aan mijn hobby. Ik trek er in mijn eentje op uit (mijn lieve echtgenote zit nog lang niet in blessuretijd!), maak een dagtocht in iedere uithoek van Nederland, heb mijn eigen voedsel bij me, maak foto’s als geheugensteuntje, en schrijf op wat me opvalt. Op de eerste plaats voor mezelf. Het voelt als een ontdekkingsreis door Nederland, en ik ben nog lang niet klaar.

‘Nederland eerst’ dus! En woon je in een ander land? ‘Eigen land eerst’. Dit is geen hartenkreet van een ‘trumpiaanse’ nationalist – ik voel me meer Europeaan dan Nederlander, en ben lid van de Europese politieke partij Volt –, maar een aanbeveling om, ook na de pandemie, niet meteen in het vliegtuig te stappen naar verre oorden, maar te blijven ontdekken wat ons eigen landje aan moois en lelijks te bieden heeft. En het is goed voor je ecologische voetafdruk!

Zing, fluit, huil, lach, fiets, loop en bewonder!

 

Gepost: 14 September 2021