WANDELEN: Batouwe

Het is puur toeval dat ik op donderdag, 17 juni 2021, een wandeling maak in het buitengebied van Lienden, terwijl ‘filantroop’ Sywert van Lienden zo in het nieuws is.

Het wordt vandaag een bloedhete dag, dus ben ik al om zeven uur aan de wandel in de Batouwe, een oud woord voor Betuwe. In Batouwe woonden de Batouwers, Batavieren of Bataven.

Ik start in het centrum bij de Hervormde Kerk uit de vijftiende eeuw, met een dominante toren waar een witgepleisterd kerkgebouw aan vastzit. Even buiten het dorp zit ik op een oude Rijndijk van een Oude Rijn, een voormalige loop van de rivier. Vanaf de hoge dijk een mooi uitzicht op de talrijke boomkwekerijen en boomgaarden. Een zwartkop zingt zijn valse deuntje. Het talud van de dijk kleurt wit van glad walstro, paars van vogelwikke en geel van veldlathyrus. Inmiddels bloeit ook de akkerwinde. Plaatselijk wordt de dijk geparasiteerd door de grote ratelaar.

De oude dijk is om een vrij grote waai of kolk heen gelegd. Een blauwe reiger vliegt over met een flinke tak in zijn bek. In de hoge bomen op het eilandje in de waai nestelt een reigerkolonie.

Vanaf hier wordt het een echt klompenpad door de weilanden, met hazen die snel het hazenpad kiezen. Het Batouwepad schijnt nogal populair te zijn. Bij een verpauperde vogelverschrikker in vergane lompen hangt een bordje: ‘Wie vindt het leuk mij een nieuwe verschijning te geven? Ik krijg bekijks van duizenden mensen per jaar.’ De vogelverschrikker heeft zelfs een eigen telefoonnummer.

In een hoek van een weiland staat een anderhalve meter hoge rabarber te pronken met zijn enorme vruchtwijze, vol gevleugelde zaden. De plant is gemarkeerd met een bamboestok; de eigenaar moet wel dol zijn op rabarber.

Buurtschap Bontemorgen is een prachtig buurtje langs een straatje loodrecht op de tegenwoordige ‘echte’ Rijndijk,  hier Marsdijk geheten. Buitendijks staat poldermolen de Marsch. Binnendijks dient de Tollewaard als waterberging bij hoogwater in de Rijn, maar ik kan nu een pad door deze uiterwaard volgen. Struinen is niet mogelijk vanwege het broedseizoen, dat in de Tollewaard langer duurt dan op de meeste plaatsen: 1 maart t/m 31 augustus, speciaal voor vroege en late vogels. Valeriaan  staat prachtig in bloei, met de Utrechtse Heuvelrug en de bakens van Rhenen op de achtergrond. Op de bodem kruipt vijfvingerkruid met zijn felgele bloemen. Terwijl overal fluitenkruid aan het afrijpen is, neemt de gewone berenklauw zijn plaats in de bermen in.

Buitendijks wandel ik om enkele grote plassen heen in de Marspolder, vermoedelijk een overblijfsel van kleiwinning. Eerst door een stoffig laantje dat vol ligt met vruchtpluis van populieren. Om de hoek in de berm enkele opvallende planten van de aardaker met zijn grote purperrode vlinderbloemen. Duizendblad staat ineens overal volop in bloei.

‘Ons Stekkie’ is een speciale visplek aan het water voor mindervaliden. Een vangrail zorgt ervoor dat een rolstoelvisser niet onverhoeds door een grote snoek het water wordt ingetrokken.

Kanonschoten geven aan dat uitgebreide boomgaarden in het verschiet liggen. Tegenwoordig worden de meeste kersen geoogst van laagstam bomen onder netten of een overkapping. Maar de resterende hoogstam kersenbomen – zoals de kers in mijn tuin – moeten het nog doen met het geluidskanon. Overigens heb ik besloten om dat mijn buren niet aan te doen, dus vogels: “Komt allen tezamen”.

Bij een kleine waai staat een reuzen reuzenberenklauw, twee en een halve meter hoog, in volle bloei. Op dit punt mis ik blijkbaar een paar klompjes van het klompenpad en kom uiteindelijk op de verkeerde plek uit op de oude Rijndijk. Uit een reconstructie achteraf blijkt dat ik daardoor enkele vakantieparken heb gemist (geen gemis!), maar in plaats daarvan heb kunnen genieten van nog meer boomgaarden met een ondergroei van kamilles (echte kamille, reukloze kamille en schijfkamille), met afrijpend herderstasje in de rij en een fazant tussen de rijen. Zat ik net te denken waar toch in hemelsnaam die overmaat aan klaprozen te vinden is, kom ik langs een braakliggend stuk grond bij een boerenschuur waar niets anders staat dan klaproos. Bij een andere boerenschuur bloeit akkerkool.

Ik loop dus op de verkeerde plek de oude Rijndijk op en neer naar klompjes te zoeken, kan drie keer “goeiedag” zeggen tegen enkele alpaca’s, en herken in de berm heggerank en gewone agrimonie. Bij Zorgboerderij Hoog-Broek, waar zorgeloos onzinnige dingen worden gedaan, zit ik weer op de route.

In een boomkwekerij zitten enkele werklui de Noorse esdoorn op te binden. Die herken ik dan nog wel, maar een korte stage op een boomkwekerij zou mijn bomenkennis zeer ten goede komen.

Een volgende boomgaard heeft een kleine uitkijktoren, die ook nog eens vlakbij een ooievaarsnest staat. Wil de fruitteler nu het overzicht houden over zijn appels en peren of stiekem gluren bij de buren? Ik denk dat de ooievaar er genoeg van heeft en naar een ander nest is uitgeweken. In deze boomgaard zijn de kamilles in de boomspiegel overigens ‘netjes’ doodgespoten.

Ik bereik Landgoed Den Eng, waar ook het Streekmuseum Baron van Brakell is gelegen. Welke Baron van Brakell is dit dan? Frederik Louis Willem Baron van Brakell (1788–1865). Niet dezelfde baron dus als de negentiende-eeuwse eigenaar van Kasteel Doorwerth, Jacob Adriaan Prosper Baron van Brakell (1808–1853), maar wel familie! De Liendense Baron van Brakell stierf kinderloos en het landgoed en overige nalatenschap werden ondergebracht in het ingewikkelde ‘Fonds hulpbetoon voor de arbeidende klasse in de buurtschap Meerten’. Je zult maar bestuurslid zijn!

Vóór landhuis Den Eng ligt een mooie tuin en een bloemrijke akker met vooral koolzaad, maar ik zie ook in de gauwigheid korenbloem, knopherik, klaproos, bolderik, duizendblad en rolklaver. De bijbehorende bijenkasten zijn voorzien van een informatiebord ‘Syngenta en biodiversiteit’. Syngenta is overal druk bezig om het imago van producent van bestrijdingsmiddelen wat op te poetsen door zich flink met de bloemetjes en de bijtjes te bemoeien.

Om één uur was ik rond, behoorlijk gesmolten door de hete middagzon. 

        

[Beeldverhaal: https://www.jansiemonsma.nl/449880542]

 

Gepost: 5 Juli 2021  

 

Klompenpad: Batouwepad (16 km).