WANDELEN: Hierdense Beek

De Hierdense Beek is – volgens de Veluwse Bekenatlas – het laaglandgedeelte van een complex Hierdense Beken, die gezamenlijk van het Veluwe massief afstromen naar het Veluwemeer. Onder de talloze beken die tussen Harderwijk en Elburg richting randmeren stromen is dit complex verreweg het grootste. De hoofdloop van ongeveer zeventien kilometer lengte begint als Staverdense Beek, gaat over in Leuvenumse Beek en eindigt als Hierdense Beek in het Veluwemeer bij het dorp Hierden, net ten oosten van Harderwijk. In de bovenloop voegen een twintigtal zijbeken zich bij de hoofdstroom.

Op dinsdag, 18 mei 2021, maak ik een wandeling in het dal van de benedenloop, te beginnen bij de dorpskerk van Hierden. Dwars door Hierden loopt de Zuiderzeestraatweg, een hele oude verbindingsweg, die sinds 1830 als een kralensnoer van vijfenzestig kilometer door de Noord-Veluwe loopt, van Hoevelaken naar Hattem (bij Zwolle).

Ik wandel noordwaarts richting Veluwemeer en kom al snel terecht op mooie fiets- en wandelpaden in de Mheenlanden, onderdeel van het natuurgebied dat Veluwemeerkust is gedoopt. Dagkoekoeksbloem bloeit her en der in de berm. Ook heel veel grote muur en gewone vogelmelk. Mijn idee dat ‘gewone’ vogelmelk een zeldzaam plantje is kan sinds mijn laatste tochten op de composthoop.  

Dan nog maar eens proberen met een ander bijzonder plantje, dat ik pas één keer eerder ben tegengekomen: de inkarnaatklaver, met zijn inkarnaat-rode bloeiwijze. Hier staat-ie op verschillende plaatsen verwilderd in de berm. Ooit ingevoerd als voedergewas vanuit het Middellandse Zeegebied. Het valt op tussen de overheersende witte kleuren van fluitenkruid, margriet, madelief en witte dovenetel. 

Een of andere luchtpiraat meent de rust en de stilte langs deze kust te moeten verstoren met acrobatische toeren in zijn sportvliegtuigje met aanzwellend motorgeluid. Hij zal wel afkomstig zijn van Lelystad en misschien moeten we wel blij zijn dat het bij zo’n klein sportvliegtuigje blijft.

Ik bereik het Boerenstrandje en zie in gedachten een kolonne tractoren het fietspad blokkeren. Er is dit koude en natte voorjaar nog niet veel gelegenheid geweest om hier te zwemmen en te zonnebaden. In plaats van opgeschoten jongelui hebben enkele planten moerasandijvie en een pluk dotterbloem langs de waterlijn geprofiteerd van deze rust en zijn flink opgeschoten.     

Bij de monding van de Hierdense Beek staat een kleine uitkijktoren die momenteel in gebruik is bij een troep grauwe ganzen en hun jonggebroed. Ze schieten snel met z’n allen de beek in. Op een fietstocht in het najaar zag ik hier al eens een grote groep kleine arctische zwanen overwinteren in het open water van het meer (‘Veluwemeerkust’. In: 1000110, 2019).

De Mheenlanden gaan aan de oostzijde van de beek over in de Bloemkampen. Weilanden worden hier voorlopig niet gemaaid en tonen prachtige kleurschakeringen van diverse bloeiende grassen en soorten zuring met plakkaten boterbloem ertussen. Enkele klaprozen bloeien, evenals een enkele knopherik, maar de kamilles zijn nog niet zover. Een nieuw plantje voor mij is de veldkruidkers. Ook de echte koekoeksbloem bloeit hier en daar langs de slootkanten. Veel insecten, dus veel zwaluwen… en rietzangers… en veldleeuwerikken... en de kleine karekiet. Een distelvlinder vliegt van paardenbloem naar paardenbloem bij gebrek aan bloeiende distels.

Een paar dagen geleden maakte ik op de Campus Wageningen voor het eerst kennis met de mooie blauwe bloeiwijze van kruipend zenegroen. En wat zien ik? De hooilanden staan vol met kruipend zenegroen! Zul je altijd zien.

Ik passeer de smalle Tochtsloot, die ook naar het Veluwemeer stroomt, en volg een modderig pad door enkele bospercelen. De tjiftjaf verwelkomt me, maar ook de zwartkop en de tuinfluiter laten zich horen. Langs het bospad staat het vol met de grote bladrozetten van de klit, met ertussen veel heermoes en kleefkruid.

Verder van de kust af zijn de weilanden al wel gemaaid en ik zie een koppeltje scholeksters zich afvragen waar hun eieren zijn gebleven.

Ik wandel langs het Koetshuis van Landgoed Hulshorst. Een klasje amateur kunstschilders oefent op het witte gebouwtje en op de omringende waterpartijen. Hier stroomt het Zilverbeekje, een zijbeek van de Hierdense Beek.

Langs de sloten veel jonge onvertakte planten met een rode middennerf op het blad: die gaan binnenkort herkenbaar bloeien als reuzenbalsemien. Ook de ontembare Japanse duizendknoop steekt op enkele plekken de kop op.

Een tweede landgoed is de Essenburgh, tegenwoordig eigendom van de Norbertijnen (van de Abdij van Berne in Heeswijk-Dinther): priorij en vormingscentrum. Een prachtig kasteel met bijgebouwen, daterend uit 1652, ‘Renovato anno 1929’. De kasteelheren hebben de Hierdense Beek gebruikt om een aantal prachtige vijvers en watervalletjes aan te leggen op het landgoed. De Heer van Essenburgh was ooit ook eigenaar van een flink aantal papiermolens op waterkracht van het bekenstelsel.

Ik heb het droog gehouden en dat is fijn als je op pad bent. Maar het natte voorjaar is een zegen voor de dorstige natuur, die lekker kan bijkomen van twee zeer droge jaren. 

 

[Beeldverhaal:  https://www.jansiemonsma.nl/449521286]

 

Gepost: 26 Mei 2021  

 

 

Wandelnet: Hierdense Beek & Veluwemeer (11 km).