WANDELEN: Eilandspolder

De Eilandspolder is een bijzonder gebied ingeklemd tussen de droogmakerijen Schermer en Beemster. Het was eeuwen geleden een eiland in uitgestrekte waterpartijen toen de droogmakerijen nog niet drooggemaakt waren. Dus geen polder, maar een bedijkt eiland. Het eiland was ooit dichter bevolkt, maar is steeds verder ingeklonken en verzakt, is veel natter dan de omliggende droogmakerijen en is grotendeels natuurgebied. Het doet me denken aan het ‘Rijk der duizend eilanden’ bij Broek op Langedijk.

Mijn wandeling op dinsdag, 26 januari 2021, loopt grotendeels over de buitendijk van het ‘eiland’, langs mooie lintdorpen als De Rijp, Graft, Noordeinde, Driehuizen, Grootschermer en Schermerhorn. Zoals in veel veengebieden zijn de huizen vaak opgetrokken van hout.

Start in De Rijp, maar ik zit eigenlijk meteen in het aanpalende dorp Graft. Een beeld ‘De laatste tuinder’, volledig gemaakt van tuingereedschap, verbeeldt dat wonen en tuinieren buiten de dorpen eigenlijk niet meer mogelijk is op het ‘eiland’.

Meestal willen we van iets het grootste hebben, maar in Graft staat het kleinste winkeltje van Nederland van ‘Bram en Aagje’, met een vloeroppervlak van iets meer dan vijf vierkante meter. Eigenlijk gewoon één van de kamertjes van een woonhuis. De originele inrichting anno 1890 is grotendeels bewaard gebleven. Er tegenover het prachtige Raadhuis uit 1613 in renaissance stijl. En ernaast de zeventiende-eeuwse Hervormde Kerk, althans de gerestaureerde vloer met een honderdvijftigtal grafzerken uit de Gouden Eeuw, want de kerk is in 1951 gesloopt. Die notabelen hadden vast niet verwacht dat ze ooit nog eens in de openlucht zouden komen te liggen.

Buiten het dorp grote gemengde groepen ganzen, een eerste linie van grauwe ganzen, daarachter de iets schuwere kolganzen, en een achterhoede van brandganzen. Terwijl ook de frontlinie langzaam terugdeinst bij voorbijgangers, blijven koppeltjes Nijlganzen brutaal staan. Wanneer ik even een plasje pleeg in een poldersloot schrikken de ganzen zich rot en vliegen met honderden tegelijk op uit de velden.

Toch is het niet het gegak van de ganzen dat overheerst, maar het gesmoes van de smienten. Tienduizenden smienten uit het koude noorden hebben dit gebied uitgekozen om te overwinteren.

Via Noordeinde op weg naar Driehuizen. Bij Noordeinde een kruis op de dijk voor twee verzetsstrijders die omkwamen in een vuurgevecht met de Duitsers op 6 februari 1945. Kleine gedeelten van het eiland zijn nog geschikt voor de veeteelt, de boerderijen zijn van het type stolpboerderij met vierkanten grondvlak en piramidevormig dak.

Driehuizen is inmiddels wel wat groter dan drie huizen. Bij een boerderij een mooi rijtje krulwilgen. Die komen straks weer van pas voor paastakken. Driehuizen ligt langs de ringvaart. Aan de overkant ligt droogmakerij de Schermer. Het blijft een bizar gezicht: de ringvaart heeft het hoogste waterniveau, rechts van mij het ‘eiland’ met boerensloten die vele meters lager liggen, en links nog lagere poldersloten in de Schermer. Hoe leg je dit uit aan buitenlanders? Het is pompen of verzuipen!

Ik bereik Grootschermer. Zelfs op IJsbaan Thialf een grote groep smienten. Ongetwijfeld is deze ijsclub betrokken bij de organisatie van de Eilandspoldertocht, mochten de ijsgoden ons nog eens goed gezind zijn. Beeldhouwer Nic Jonk heeft hier zijn atelier en beeldentuin: vooral bombastische barokke beelden met weelderige ronde vormen.        

Een groepje molens bij elkaar kondigt Schermerhorn aan. De Schermerringvaart heeft prachtige rietkragen, maar bloeiende plantjes blijven beperkt tot zielige iele boterbloemen en paardenbloemen. In de dorpstuintjes bloeien maagdenpalm en krokus. Bij de monumentale kerk van Schermerhorn staat een beeld van Nic Jonk. Exact hetzelfde beeld zag ik daarnet in zijn beeldentuin in Grootschermer. Een kunstenaar mag zichzelf plagiëren.

Langs de Beemsterringvaart  keer ik terug naar De Rijp. Er staat een grenspaal op de dijk, maar ik kan hem niet thuisbrengen. Ontelbare smienten en ook veel kieviten op drift.

Bij de kerk in De Rijp staat een beeld van Pak Yon (c. 1595–1657), zeeman Jan Janszn. Weltevree uit de Rijp, die in 1627 als eerste Nederlander (of zelfs als eerste westerling) strandde in Korea op weg naar handelspost Deshima in Japan. Hij mocht het land niet meer verlaten, maar werd een belangrijke adviseur van de Koreaanse heerser. Een replica van dit beeld staat in een park in Seoul.

 

[Beeldverhaal: https://www.jansiemonsma.nl/448373108]  

 

Gepost: 7 Februari 2021  

 

Mooisteroutes.nl: De Eilandspolder  natuurlijk (22 km)