FIETSEN: Herikerberg

Hoewel de fietsroute ‘Herikerberg’ is genaamd, word ik vakkundig om de Herikerberg, gelegen tussen Goor en Markelo, heen geleid. Geen probleem; er blijven in de buurt nog voldoende ‘bergen’ over. Het landschap aan de randen van de Sallandse Heuvelrug is glooiend.

Er is mooi weer voorspeld, met een zeer kleine kans op een kort, maar pittig buitje. Wie weet kan ik er eentje vangen. Op dinsdag, 20 augustus 2019, start ik de fietstocht in het Twentse Markelo. Eerder maakte ik hier al eens een wandeling, dus ik weet dat ik meteen vanaf de start veertig(!) meter moet klimmen, de Markeloseberg op. Op de top staat het Provinciaal Verzetsmonument Overijssel. Een prachtig uitzicht vanaf de flanken. Een kleine wijngaard is duidelijk gericht op zelfvoorziening. Bloeiende melganzevoet beheerst de akkerranden. Aha, daar heb je weer zo’n mooi hefboomhek, deze met een omlijsting van vlasbekjes.

Een tweede berg in de buurt van  Markelo is de Kattenberg, een strategische heuvel met een aantal overblijfselen uit de Tweede Wereldoorlog. Maar daarvoor moet je gaan wandelen.

Een alom aanwezig, vrij hoog bermonkruid met kleine onaanzienlijke bloemetjes is Canadese fijnstraal, soms in dichte populaties bij elkaar. Ik herken ook het akkeronkruid knopkruid (iets anders dan knoopkruid!). Andere opvallende bloeiers zijn perzikkruid, zwarte toorts, leverkruid en plukken Sint-Janskruid.

Ik fiets een stuk langs de Schipbeek – een gekanaliseerde zijrivier van de IJssel met monding bij Deventer – maar zie hem nauwelijks, behalve bij de televisietoren van Markelo. Deze zendmast staat ook in Madurodam, maar dan zonder Schipbeek aan zijn voeten.

Bij zandwinning de Domelaar bivakkeert een groepje brandganzen. De zandwinning is recentelijk verkocht, maar de nieuwe eigenaar heeft verzekerd dat de plas beschikbaar blijft voor het zwemgedeelte van de Triathlon Holten, die elk jaar in juni wordt gehouden.

Ik fiets over de Lichtmissenweg. Daarbij denk je onwillekeurig aan Maria-Lichtmis in het overwegend katholieke Twente, maar de driehoek Markelo – Rijssen – Goor hoort nou net tot de Bijbelbelt. Een verklaring van de naam blijft uit.

Een eindje door Natuurgebied De Borkeld om dan de A1 over te steken. Net ten noorden van de A1 staan om de vijfentwintig meter genummerde paaltjes langs de weg met een groen metalen blokje. Nadere inspectie leert dat het nummer geen kilometeraanduiding is, maar een jaartal (1012 in mijn geval). De groene kubus, die kan kantelen om zijn as, toont korte teksten over gebeurtenissen in dat jaar, zowel in de Wereld (W), in Europa (E), in Nederland (N) als in de Regio (R). Zo vertelt het groene blokje dat in 1012 de Vikingen (Denen) de bisschop van Canterbury vermoorden en de stad plunderen. Het volgende paaltje leert dat in 1011 de Kerk een aantal volkstradities verbiedt zoals ‘waarzeggen’ en ‘magie’. In 1010 probeert een Britse monnik te vliegen met zelfgemaakte vleugels, blijft vijftien seconden in de lucht. maar breekt vervolgens beide benen.

Ik bereik een grotere paal van het Jaar 1000. Hier ontdek ik dat tussen Rijssen en Holten het Wereldtijdpad is uitgezet. Tweeduizend paaltjes over een totale afstand van vijftig kilometer, opgedeeld in een tiental rondwandelingen van gemiddeld zeven kilometer.

Dat het tot de Bijbelbelt hoort laat Rijssen weten middels de Noorderkerk en de Zuiderkerk, die tot de grootste protestantse kerken van Nederland behoren. Pal in het centrum van Rijssen staat de Wereldtijdpadpaal van het Jaar 1. Er is wel iets goed mis met onze jaartelling (Anno Domini): ‘Jezus van Nazareth is nu ongeveer vier jaar oud’. Regionaal nieuws: ‘Overijssel ligt buiten de grenzen van het machtige Romeinse Rijk en wordt bewoond door de Germaanse Tubanti stam. De naam Twente lijkt hiervan afgeleid.’

Ik vermoed dat de paal van het Jaar 2000 pal in het centrum van Holten staat, maar Holten ligt vandaag niet op mijn route. 

Aan de oostzijde van Rijssen ligt Havezate Oosterhof, met het Rijssen’s Museum waar veel aandacht wordt geschonken aan de jute-industrie. De textielindustrie van Rijssen was in plaats van op katoen vooral op jute gericht. 

De route gaat vervolgens door het Hollands Schwarzwald, zo genoemd omdat het dezelfde sfeer zou ademen als het Duitse Zwarte Woud. Omdat ik nooit de sfeer van het Duitse Zwarte Woud heb opgesnoven, kan ik niet oordelen over het Hollands Schwarzwald. Eindelijk enkele stukken paarse heidevelden. Het lijkt heel wat door de recente neerslag, maar er zitten vele verdroogde heidestruiken tussen. 

Via een fietsbrug terug over de A1. Ik heb geluk. De fietsbrug is een half jaar dicht, van 23 augustus tot februari 2020. Het is vandaag 20 augustus. Vanaf de fietsbrug zicht op een enorme schuifelende asfalteringsmachinerie van Heijmans, die de A1 van een nieuw laagje voorziet. Hier liggen stukken heide met uitgebreide ‘wakelvelden’; dat is Twents voor jeneverbesbossen. Ik rijd op de Apenbergweg met een prachtig wijds uitzicht over de Elsener Es. De enige apen die ik me kan voorstellen op de Apenberg zijn snotapen.

Hoewel ik langs Buurtschap Herike kom, blijft de Herikerberg buiten bereik. Goor doet zijn naam eer aan vanwege de voormalige Eternit asbestfabriek. Er is nog steeds veel asbestvervuiling in de omgeving met bijbehorende gezondheidsklachten. Snel verder!       

Ten zuiden van Goor fiets ik een stuk langs het Twentekanaal en de spoorlijn van Zutphen naar Enschede. Onbewaakte spoorovergangen, ze zijn zeldzaam aan het worden, maar hier bestaan ze nog. “Arriba, arriba” toeteren de Arriva treintjes wanneer ze iets op zo’n overgang zien bewegen. Her en der komen reuzenbovisten boven de grond, een teken dat we richting herfst gaan. Ik neem nog een stekkie mee van een mij onbekend lipbloemig plantje: gewone hennepnetel.

Bij het dorp Stokkum kom ik langs het ‘Napoleonspaadje’, een wandelpad door akkers en struikgewas, gemarkeerd door een paal met een steek erbovenop. Napoleon schijnt hier rond 1800 in de buurt te zijn geweest. Heeft misschien wel langs het Napoleonspaadje zijn behoefte gedaan in het struikgewas (niet in zijn steek!). Nog geen minuut later begint het flink te regenen. Ik schuil niet in het struikgewas van het Napoleonspaadje, bang om ergens in te trappen. Eén kilometer ben ik nog maar verwijderd van de auto, maar er zijn alleen maar gras- en maisvelden om me heen. Een kort, maar pittig buitje van vijf minuten vangt mij en daardoor kom ik drijfnat aan in Markelo. Dan kan die Leffe Blond er ook nog wel bij.

 

Gepost: 3 September 2019

 

Knooppunten: 26, 06, 05, 09, 73, 88, 89, 97, 98, 11, 13, 27, 29, 32, 33, 37, 47, 31, 26 (50 km)