FIETSEN: Amsterdam-Rijnkanaal

Uiteindelijk heb ik door omleidingen niet eens zo’n lang stuk langs het Amsterdam-Rijnkanaal gefietst, maar de omliggende polders in het noordelijkste deel van het Groene Hart zijn eigenlijk ook interessanter.

Het Amsterdam-Rijnkanaal loopt van het IJ in Amsterdam naar Tiel en is dus eigenlijk het Amsterdam-Waalkanaal. Het is het drukst bevaren kanaal ter wereld met gemiddeld driehonderd schepen per dag. Ook bijzonder is dat we het gekozen tracé te danken hebben aan Anton Mussert, oprichter en voorman van de NSB. In de dertiger jaren van de vorige eeuw was hij hoofdingenieur bij Rijkswaterstaat.

Ik start op zaterdag, 31 oktober 2020, in Baambrugge, beroemd van buurtschap Baambrugse Zuwe, een voormalige ontginningsweg dwars door de Vinkeveense Plassen, nu de Goudkust van Amsterdam, waar talrijke BNers hun optrekje hebben (‘Helemaal naar Vinkeveen’. In: Tjiftjaffen, 2014).

Maar ik ga noordelijk richting Abcoude en Diemen. Ik fiets langs riviertjes waar ik nog nooit van heb gehoord. In feite zijn het vanouds zijarmen en verbindingen tussen de Vecht en de Amstel, tegenwoordig met het Amsterdam-Rijnkanaal als spelbreker ertussen. Van Baambrugge naar Abcoude fiets ik op prachtige smalle landweggetjes met knotwilgen langs de Angstel. Ik kan niets vinden over de oorsprong van deze naam, maar de Amstel is niet ver weg.

Abcoude lag in de late Middeleeuwen op de grens van Graafschap Holland en Bisdom Utrecht, met alle instabiliteit van dien. Slot Abcoude is meermalen verwoest (onder andere door Gijsbrecht van Amstel in 1274) en herbouwd, maar er is nu niet veel meer van over behalve de slotgracht.

Van Abcoude naar Driemond neemt het Gein het water over van de Angstel. De spoorlijn Amsterdam–Utrecht loopt hier onder het Gein door om de landschappelijke schoonheid te sparen; het aquaduct is vernoemd naar ene Rien Nouwen, die zich ingespannen heeft om de trein niet over maar onder het riviertje te laten doorlopen. Als dank pronken de Oostzijdse Molen en de Broekzijdse Molen in het landschap, staat de dotterbloem nog in bloei op de oever en zingen (nou ja, krijsen!) de verwilderde halsbandparkieten van pure blijdschap. De Oostzijdse Molen staat beter bekend als de Mondriaanmolen omdat hij meermalen door Piet Mondriaan is geschilderd.

Onder tegen de dijk van het Gein ligt een klein Eben-Haezer Zondagschooltje scheef weggezakt in de polder. Bij enkele dijkhuizen vraagt een bord, bevestigd aan een lantaarnpaal: ‘Rij kalm s.v.p. Onse (sic) nieuwe poes wil wel oud worden’. Dit impliceert volgens mij dat de oude poes jong is overreden.

In Driemond – drie riviertjes komen hier samen – takt de Gaasp af van het Gein richting Diemen. In Driemond was de Koninklijke P. Sluis gevestigd, producent van verpakte vogelvoeders. Logisch dat het hier stikt van de halsbandparkieten; die moeten in de winter wat bijgevoerd worden.

Diemen is trots op zijn stukjes natuur, zo dicht onder de rook van Amsterdam, zoals het Diemerbos langs de Gaasp. Niet alleen wilgen worden geknot. Hier staan knotessen en daarmee maak je de essentaksterfte ongevaarlijk voor voorbijgangers omdat er geen zware takken meer worden gevormd, alleen maar essentenen.

Samen met de Gaasp onder de A9 door, langs Bijlmer-Oost, vervolgens onder de A1 door. De Gaasp mondt in Diemen uit in de Diem, die via een keersluis in verbinding staat met het Amsterdam-Rijnkanaal. Eindelijk zit ik langs het kanaal op een mooi fiets & wandelpad, omzoomd door een driedubbele rij van essen (niet geknot), druk gebruikt door joggers en wielrenners op deze mooie zaterdagochtend.

Ik zit nu dicht bij de monding van het kanaal in het IJ. Via de esthetische Nesciobrug voor fietsers en voetgangers – parallel aan de Amsterdamse Zeeburgerbrug – naar het Amsterdamse Diemerpark aan de overkant van het kanaal. Hier is nog flink wat leven in de brouwerij: kaardebol, Sint-Janskruid, kruiskruid, kaasjeskruid, koninginnenkruid, toortsen, halsbandparkieten, teunisbloem. Aan het uiteinde van het Diemerpark ligt de Diemerdam met de restanten van Fort Diemerdam, onderdeel van de Stelling van Amsterdam.

Vervolgens een schiereiland dat de Diemer Vijfhoek heet. Hier staat een complex van energiecentrales. In feite is de Vijfhoek te danken aan deze centrales, want veen en klei uit de enorme bouwput werden in het IJmeer gedumpt. De energie is vooral gericht op Almere.

Door een omleiding moet ik een stuk langs het Amsterdam-Rijnkanaal vervangen door een omweg via Muiden en Weesp. Hier besteed ik verder geen tekst aan, behalve dat ik getuige ben van een mooie kettingbotsing van vier personenauto’s bij de afslag naar een Carpoolplaats. Verplicht carpoolen dus!

Vanaf Weesp fiets ik weer langs de dijk van het Amsterdam-Rijnkanaal. In de lage polders grote groepen smienten. Bij Nigtevecht staan kanaal en Vecht met elkaar in verbinding. Nigtevecht ligt precies op het stuk waar de Vecht de grens vormt tussen de provincie Utrecht en de Gooise ‘balzak’ van Noord-Holland. Onverwacht kom ik voor een klein voetgangerspontje te staan over de Vecht. Gratis, want het Utrechtse Nigtevecht en het zuidelijker gelegen Noordhollandse Nederhorst Den Berg hechten grote waarde aan deze grensoverschrijdende verbinding, volgens de gratis veerman.

Nederhorst Den Berg heeft zijn naam te danken aan Kasteel Nederhorst en aan Den Berg – een hoog punt in een bocht van de Vecht – waarop het Willibrorduskerkje is gebouwd.

Ik volg de Vecht naar Vreeland, door een omleiding weer met enige vertraging. Daardoor kom ik wel langs een ruige bosschage, gedomineerd door de vuurrode stengels van rode kornoelje.

In Vreeland een mooie ophaalbrug over de Vecht en uiteraard halsbandparkieten in de bomen. Ik passeer via een gewone verkeersbrug het Amsterdam-Rijnkanaal en fiets weer langs de Angstel van Loenersloot naar Baambrugge.

De Angstel was, net als de Vecht, in trek voor buitenhuizen. Loenersloot heeft bijvoorbeeld Kasteel Loenersloot en Landhuis Valkenheining. Het laatste heeft een mooi, felgekleurd theehuis langs de doorgaande weg.     

 

[Beeldverhaal: https://www.jansiemonsma.nl/440099514]

 

Gepost: 16 November 2020

 

Fietsknooppunten: 30, 29, 28, 27, 65, 58, 59, 55, 15, 16, 44, 43, 42, 41, 01, 02, 20, 52, 33, 31, 30 (55 km)