SELFIES: Wereldtijdpad 5 (1200–1000)

Op woensdag, 29 januari, wandel ik Lus Borkeld van het Wereldtijdpad bij Holten, om de periode 1200–1000 te doorgronden. De Lus ligt in elk geval volledig buiten de bebouwde kom, al struikel je over de recreatiewoningen. Een woningbezitter heeft zijn schutting ‘vergroend’ met legergroen camouflagenet. Geen slecht alternatief voor de woekerende Hedera klimop.

Een eekhoorn steekt de weg over en een groene specht krijgt het op z’n heupen. Naast de rankende helmbloem en de vogelmuur valt de bloeiende hondsdraf op in de bermen. In de randen van een wanordelijk bosje staan stokoude Robinia’s.

Het is bewolkt en druilerig weer, maar op het eind, rond de Millenniumwissel breekt de zon door. En het is een bloeiperiode voor het Byzantijnse Rijk met Constantinopel als centrum. 

 

 

1200

Lage Landen: anderhalf miljoen mensen. Europa: zestig miljoen.

Neem de schattingen met een korreltje zout. Feit is dat tijdens onze jaartelling de bevolkingsgroei zeer beperkt is tot aan het eind van de Middeleeuwen, door hongersnoden, epidemieën en oorlogsgeweld.

1196

Sint-Nicolaasvloed.

De Zuiderzee komt onder invloed van eb en vloed. Polderwater kan bij eb geloosd worden. Nieuwe kansen voor de ontginning van veengebieden.

1180

Eerste glazen ramen in Engeland.

En die gooien ze nu in met de Brexit.

1178

Begin bouw kerk in Ootmarsum.

In de zuidmuur van de Simon en Judaskerk is een kanonskogel ingemetseld. Maar die stamt uit 1597 toen Ootmarsum door de Staatsen werd ingenomen tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

1172

Extreem zachte winter.

In februarei legt elke vogel een ei.

1170

Allerheiligenvloed.

Meestal is er maar één heilige verantwoordelijk voor een watersnoodramp, maar hier deden ze allemaal aan mee.

1165

Bisschop van Utrecht bouwt burcht (Olde Huys) in Vollenhove om de opstandige Stellingwervers onder de duim te houden.

Nog later krijgt Vollenhove kasteel Toutenburg, recentelijk gepersifleerd door Gregorius Halman in Blesdijke met de bouw van kasteeltoren Olt Stoutenburght.

1155

De Chinese minister-president Qin Hui wordt gezien als verrader van de Song dynastie. In Hangzhou staat een beeld van een knielende Qin Hui waar passanten op mogen spugen.

Zijn vrouw, Lady Wang, hebben ze er ook maar naast gezet.

1153

Constantinopel grootste stad ter wereld.

Centrum van het Byzantijnse Rijk (c. 400–1450).

1151

Bouw Plechelmusbasiliek in Oldenzaal.

De bouwmaterialen hoefden niet van ver te komen. Bentheimer zandsteen uit de groeven net over de grens.

1146

Rond deze tijd eerste voorouderbeelden op Paaseiland.

Paaseiland kan als voorbeeld dienen voor de rest van de wereld. Hoe door uitputting van hulpbronnen (bossen en vogelkolonies) een ontwikkelde complexe samenleving kan verdwijnen.

1145

De Sekte van de Katharen breidt zich ook uit naar de Lage Landen.

Het woord ‘ketter’ is afgeleid van het woord Katharen. Katharen geloofden niet in de goddelijkheid van Jezus. Toch niet zo onredelijk, maar er was nog geen vrijheid van godsdienst.

1140

Lage Landen nog geen miljoen inwoners

In het jaar 1200 anderhalf miljoen. In zestig jaar een toename met een derde? Of zijn de Lage Landen groter geworden? Of toch het korreltje zout?

1131

In een Oorkonde wordt voor het eerst Twente aangeduid met Tuenta.

In de Romeinse tijd woonde in Twente de Germaanse Tubanti stam, waarschijnlijk de echte oorsprong van de naam.

1130

??

Er zijn een paar kubussen met informatie verdwenen. Dan zal er in die jaren wel niet veel gebeurd zijn.

1128

Kathedraal Santiago de Compostella klaar na een halve eeuw bouwen.

Een paar jaar later wordt ook de Pelgrimsroute vastgelegd.

1126

Averroës wordt geboren in Cordoba. Hij zal uitgroeien tot een van de grootste islamitische geleerden op velerlei vlak.

Het plantengeslacht Averrhoa is naar hem vernoemd, met twee tropische vruchtbomen: carambola (stervrucht) en blimbing.

1124

Zeer strenge winter. Mensen vriezen dood. Vissen bezwijken onder het ijs. Palingen zoeken hun toevlucht tot hooibergen.

Je schrikt je wel rot als boerenmeid als je plots in de hooiberg een paling tegenkomt.

1118

Stavoren krijgt stadsrechten, betere rechtspraak, en vrijstelling van keizerlijke tol op de Rijn.

De tijd is rijp voor het Vrouwtje van Stavoren.

1107

Westergo en Oostergo, twee delen van Friesland, krijgen weer een nieuwe leenheer.

Dat is geen belangrijk nieuws, maar wel het besef dat Friesland lang in twee delen werd verdeeld door de Middelzee, een Middeleeuwse zeearm, die liep vanuit de Waddenzee langs Leeuwarden, naar Sneek en Bolsward. Trekvaart de Zwette (vlak langs mijn ouderlijk huis in Sneek) volgt grotendeels het tracé.

1106

??

De kubus met gegevens van dit jaar is ontvreemd. Het maakt me extra benieuwd naar de gebeurtenissen in dat jaar. Zie je wel! Inmiddels is Leopold III van Oostenrijk getrouwd met Agnes van Waiblingen, maar ze wilden het stil houden.

1100

Einde van het tijdperk van de plunderende Vikingen.

Omdat ik terugga in de tijd, zal ik nog wel wat Viking gedonder tegenkomen.

1099

Godfried van Bouillon belegert met zijn kruisvaarders Jeruzalem.

Twee zijden van de kubus zijn gewijd aan deze gebeurtenis, waarvan één zijde bestaat uit een tekening. Vanaf hier, terug in de tijd, gaat de info steeds vaker vergezeld van een plaatje of zelfs een foto. Het lijkt te duiden op een gebrek aan noemenswaardige gebeurtenissen.  

1089

Palmyra verwoest door aardbeving.

Blijkbaar herbouwd en nu opnieuw verwoest door ISIS. Dan is er toch hoop op herbouw?  

1087

Gebeente Sint Nicolaas van Myra (Turkije) naar Bari (Italië) vervoerd en ondergebracht in een speciale kerk.

In Bari vieren ze Sinterklaas op 7–9 mei met processies. Zonder cadeautjes, en zonder Zwarte Piet!

1079

Een Perzische astronoom berekent de duur van een jaar tot elf cijfers achter de komma.

Toch wel een foutje van de Schepper dat het niet een mooi rond getal is.

1070

Tempel van de Literatuur gesticht in Hanoi waar Confucius wordt vereerd.

Heb de Tempel in 2016 bezocht. Het begon als Universiteit. Schildpad sculpturen – één voor elk studiejaar – dragen een paneel op de rug met de namen van de afgestudeerden. Steekt de schildpad zijn kop fier in de lucht, dan was het een pienter jaar. Ligt de kop plat op de grond, dan wil je er eigenlijk niet bij horen.

1056

Hendrik IV wordt Keizer.

Verwarrend die geschiedenis. Dit is niet Hendrik IV van Frankrijk (1553–1610) en ook niet Hendrik IV van Engeland (1367–1413), maar Hendrik IV van Duitsland (1050–1106).

1052

Inwoners Europa: veertig miljoen in 1100 en vijftig miljoen in 1200.

Eerder stond bij het jaar 1200 zestig miljoen. Alweer een korreltje zout dus!

1047

Vikingen veroveren Zuid-Italië en Sicilië.

Daar heb je ze al! Ik wist niet dat ze zo ver doorgedrongen zijn.

1042

Viking koning Hardeknut van Denemarken en Engeland drinkt zich dood tijdens zijn huwelijksfeest.

De Annalen melden dat hij ongetrouwd was, dus het drankgelag moet hebben plaatsgevonden vóór zijn ‘ja-woord’.

1040

Kerkenkruis in Utrecht.

Vijf kerken in de vorm van een kruis met de Utrechtse Dom als middelpunt. Drie kerken bestaan nog, van de andere twee slechts minimale restanten. Er wordt trouwens aan getwijfeld of het ooit opzet is geweest.

1035

Machtigste man in de Lage Landen is de Bisschop van Utrecht.

Zo’n 500 jaar lang (1000–1500) is Sticht Utrecht een vorstendom binnen het Heilige Roomse Rijk. Het bestond uit Nedersticht (ruwweg provincie Utrecht) en Oversticht (Overijssel, Drenthe en de stad Groningen).

1031

Olie uit raapzaad, voor eten en brandstof.

Het is vooral raapzaad dat tegenwoordig de bermen van snelwegen en spoorbanen geel kleurt in het voorjaar.

1025

Volgens een jachtvergunning leven er in Nederland nog elanden.

Vast stiekem geïmporteerd door de Vikingen.

1020

Friezen ontginnen het Merwedewoud bij Vlaardingen.

Het eiland in de Maasdelta heet nu IJsselmonde. Moet toch eens gaan kijken of er nog iets aan de Friezen herinnert?

1014

Viking koningen regeren over Denemarken en/of Engeland.

Prachtige namen hebben ze: Harald Blauwtand, Sven Gaffelbaard, Hardeknut, Olaf Hunger, Erik Immergoed.

1010

Keizer Ly Thai To (974–1028) verplaatst hoofdstad Vietnam naar Hanoi.

Eindelijk een gewapende vrede met de Chinezen, zodat de hoofdstad verplaatst kan worden van het kleine, goed verdedigbare Hoa Lu naar Hanoi. In 2010 vierde Hanoi haar duizendjarig bestaan.

1007

Engeland sluit vrede met Denemarken door een grote som ‘Danegeld’ te betalen.

Plunderingen door Vikingen werden vaak afgekocht.

1003

De Viking Leif Ericsson ontdekt Noord-Amerika en noemt het ‘Vinland’ (weideland).

Leif Ericsson was op weg naar Groenland, maar raakte door een storm uit de koers. Canada had dus eigenlijk Vinland moeten heten, en het continent Amerika Erika.

            

 

Gepost: 11 Februari 2020

 

Wereldtijdpad: Lus Beuseberg p.p. & Lus Borkeld p.p. (10 km)