WANDELEN: Bergharen

Eigenlijk had hier het eerste verslag van mijn jaarlijkse fietsvierdaagse met vriend Jan moeten staan (zie: ‘Rondje Veluwezoom’). Na een grote beurt is mijn fiets geen beperkende factor meer. Wel vriend Jan, die tijdens een training voor deze meerdaagse tocht onwel is geworden en momenteel een medisch onderzoekstraject doorloopt. We blijven optimistisch; wat in het vat zit verzuurt niet. 


Het Land van Maas en Waal ligt vol met donken, alias rivierduinen. Een hele grote ligt bij Bergharen en dat was ooit de dassenhoofdstad van Europa. Op deze donk moest zo nodig de jaarlijkse internationale Motorcross Bergharen worden gehouden. Dat deed de das de das om. Inmiddels is de locatie van de motorcross iets verplaatst naar Aaldert – 11 oktober is het weer zover – maar de das heb je zomaar niet terug.   


Tweemaal fietste ik vluchtig door het dorp (‘Heerlijkheden’. In: Lustrum, 2017; ‘Rondom Wijchen’. In: Paradijs, 2022), maar mijn herinneringen kunnen wel een opkikker gebruiken middels een wandeling.


Start op donderdag, 17 september 2026, bij de monumentale kerk in het centrum van Bergharen. Bij een huis staat langs de weg nu eens niet een boekenkastje maar een ‘Stenen-kastje’ met mooie beschilderde keitjes. Ik heb thuis een kleine verzameling van onderweg opgepikte ‘wilde’ zwerfsteentjes, maar dit voelt als valsspelen. Gelukkig heb ik geen losse euro bij me. 


Aan de rand van het dorp de Kapelberg op. Molen De Verrekijker en de Bergkapel O.L. Vrouw ter Nood Gods liggen vlakbij elkaar. Al sinds de veertiende eeuw (1312) is de Kapelberg een bedevaartsoord vanwege een bijzonder Mariabeeld. Deze Piëta zou gemaakt zijn door een zwaar gehandicapte broeder Assumptio, en dat werd als een wonder beschouwd. Tijdens de Reformatie werd het beeld veiliggesteld in kasteel Hernen. In 1672 werd de kapel gesloopt, maar de Mariaverering bleef. Een ‘Heilige Linde’ werd als tijdelijke vervanging geplant. In 1927 werd het beeld teruggeplaatst op de Kapelberg. De huidige grote kapel dateert van 1947. In 2012 werd het 700-jarig bestaan van de Kapelberg gevierd.


Met molen De Verrekijker valt prima te leven, maar de dorpelingen wensen ‘Geen Mega XL Windturbines’ in de nabije omgeving volgens de overal aangeplakte proteststickers.


Een stukje door weidegebied de Munnikhof, waar Brandrode runderen vredig grazen en de schors van een dikke wilg al een tijdje op het menu van een bever staat. Langs de Broeksche Leigraaf een vreemd bestraat stukje in een onverhard pad met acht putdeksels: ‘Gasunie was here!’        


Ik steek opnieuw de Berg van Bergharen over. Opvallend het frisgroene bodemdek van vogelmuur. Ik kom enkele keren de route aanduiding tegen van de ‘Walk of Wisdom’, een lange pelgrimsroute rond Nijmegen. Daarin mag de Bergkapel uiteraard niet ontbreken.


In de extensieve weilanden een mooi familietafereeltje, een demonstratie van kalverliefde. Een jong kalf ligt op de grond, moeder koe likt het kalf schoon, vader stier liefkoost zijn partner. In een sloot is een lange vistrap aangebracht, maar de waterkwaliteit is ongeschikt voor welke vis dan ook.


Langs de Zanddijksche Leigraaf kruipt een rode rivierkreeft door het gras. In close-up een vervaarlijk monster en als je in de buurt komt zwaait hij driftig met zijn scharen.


Hoe mensen een paar schoenen onderweg in de berm kunnen vergeten, is me een raadsel. Misschien gewoon verloren tijdens het vluchten toen hij het bordje zag op de omheining van een huis: ‘Warning! Forget the dog. Beware of the wife’.


Ik bereik de Nieuwe Wetering, een belangrijk afwateringskanaal van het Land van Maas en Waal, tussen het Maas-Waalkanaal bij Nijmegen en de Maas bij Appeltern (Gemaal De Tuut). Een aantal leigraven sluit hierop aan.


Het fietspad langs de Nieuwe Wetering gaat na een tijdje over in een smal schouwpad, geflankeerd door oude eiken. En na de oversteek naar de andere oever wandel ik langs een hoge dichte rietkraag die als een ‘wave’ wuift in de wind. In een weiland ligt een heksenkring van reuzenbovisten. Kwajongens hebben er eentje aangezien voor een voetbal en aan flarden geschopt.


Een grote centrifuge (met laag toerental) fungeert als een moderne vislift om een flink verschil in waterpeil te overbruggen, daar waar geen ruimte is voor een lange geleidelijke vistrap.


Bij de verkeersbrug over de Nieuwe Wetering passeer ik camping & horeca De Tolbrug en dan ben ik terug in Bergharen, maar wil graag een kijkje nemen bij de konijnenholen in het nabijgelegen recreatiegebied De Groene Heuvels. Hier wordt ieder jaar begin juli het festival ‘Down the Rabbit Hole’ gehouden.


Voorbij vakantiepark ’t Broeckhuys wandel ik langs de grote recreatieplas. Het is nu rustig, maar er staan rond het Feestplein en bij horeca Het Buitenhuis grappige constructies, zoals een grote Boeddha, woonwagens, een miniatuur molen en een vakantiewoning met een grote Engel Gabriël tegen de gevel geplakt.


Er wordt gewerkt aan een ereboog (kleine berceau) van wilgen, die over een doorgang worden gebogen. Ik sta even te kijken bij een lange gemetselde muur, met rioolbuizen als openingen (rabbit holes?) er dwars doorheen. Mogelijk een afscheiding voor een poppodium,  


Midden op een grote weide lijkt een trap ondergronds te gaan, geflankeerd door de grote M van Metro. Maar je zult toch echt moeten wandelen naar je tent op de pop-up camping ‘t Konijnenweitje, enkele honderden meters verderop.


Squash-maat Hans heeft dit jaar niet hoeven helpen bij de foodtruck van zijn dochter, die het moet hebben van dit soort happenings. Dit jaar kreeg een ander festival voorrang. Onze dochter Meike, die wel present was, heeft dus niet onbewust een vegetarische gehaktbal van hem geconsumeerd. 


Ik kan me wel inbeelden dat het hier tijdens het festival een gezellige boel is met vele muziekpodia. Blij dat ik nu een idee heb van het festivalterrein, want ik heb tenslotte gesuggereerd dat we ‘golfende rijkaards’ een vrijkaartje voor ‘Down the Rabbit Hole’ moeten geven, nadat ze meer belasting hebben betaald en de meeste holes op hun golfbanen hebben ingeleverd voor nuttiger bestemmingen (‘Golfbanen’. In: Pura Vida, 2026).

 

 

[Beeldverhaal]


Gepost: 3 Oktober 2026

 

Groene Wissel Bergharen (verlengd) (18 km)