WANDELEN: N3MP

N3MP staat voor Nieuwe Driemanspolder, gelegen tussen Zoetermeer, Den Haag (Leidschenveen) en Wilsveen. In 1668 werd de Driemanspolder drooggemalen op initiatief van de driekoppige directie van het Waterschap, maar de landbouwpolder is sinds 2017 ingericht voor piekberging van water.

In april 2024 maakte ik hier al eens een wandeling en besloot mijn verslag met de slotzin: ‘Samenvattend was dit één van de mooiste tochten uit mijn gehele wandelcarrière, ondanks de motregen’ (‘Driemanspolder’. In: Zafira, 2024). Het was toen voorjaar en de polder stikte van de weide- en watervogels. En onder de plantjes volop voorjaarsbloeiers.

Een ander somberder jaargetijde, een iets andere route, dus mijn wandeling op woensdag, 21 januari 2026, is geen garantie voor een even bijzondere ervaring. Maar een beetje begrijpen hoe het gebied in mekaar steekt is al een leuke uitdaging.

De tocht start bij Station Zoetermeer en dat verleidt mij – ik ben geen fan van het OV – om de auto thuis te laten en met bus en trein heen en weer te reizen. Hoewel alles prima op elkaar aansluit, kost het me twee uur en een kwartier om Zoetermeer te bereiken en twee uur voor de terugreis. Nog erger: ik moest een kwartier eerder opstaan! Voor een kostenbesparing hoef je het ook niet te doen, ondanks mijn goedkope daluren treinkaartje voor de heenreis. Tsja, dan blijft alleen het milieu over! Graag gedaan!

Vanaf het station wandel ik eerst door een wijk met kantoren, flatgebouwen en vijvers met Nijlganzen, terwijl halsbandparkieten zitten te kijven hoog in de bomen. Ik word wel even getriggerd door een groot wooncomplex met het opschrift ‘Divorce Housing & Young Housing’. Dit blijkt een verhuurbedrijf te zijn met landelijke dekking, die mensen in scheiding of starters snel tijdelijke woonruimte kan bieden. Duidelijk een gat in de markt!

Door herinrichting van parkjes en waterpartijen tussen de enorme flatgebouwen raak ik aan het dwalen. Het kost me vijf kwartier om Zoetermeer aan de noordkant te verlaten en de ringdijk van de Zoetermeerse Meerpolder (ZMP) te bereiken.

Onderweg in de wijk Buytenwegh wel een mooi pad langs een stadsgracht, waar verwarde winkelwagentjes en fietsen in het water zijn beland, tot meerdere eer en glorie van vermoeide meerkoeten en eenden.

Tot begin zeventiende eeuw lag tussen Zoetermeer en Stompwijk een praktisch rond zoetwatermeer, dat in de omgeving veel wateroverlast veroorzaakte. Na de aanleg van een ringdijk met ringvaart werd in 1616 het meer drooggemalen als eerste grote polder in Zuid-Holland (‘Zoetermeermeer’. In: No.10, 2023). Let wel: dit is dus de ZMP en niet de N3MP!

Ik volg de ringdijk van de ZMP langs het Buytenpark – de Zoetermeerse ‘highlands’ – grotendeels aangelegd op de puinhopen van naoorlogs sloopafval uit de Haagse regio. Op de top staat de enorme skischans van SnowWorld, die de wijde omgeving domineert. Aan de rand van het Buytenpark enkele bijzondere vleermuiskasten op palen, speciaal voor dwergvleermuizen. Ze kunnen de kast van onderen inklimmen en dan kiezen uit vier concentrische compartimenten met een iets ander temperatuur regime. De dooie baars in het gras heeft nog wel wat body over voor lijkenpikkers.

Een ‘Inlaatwerk’ kan overtollig water vanuit de ZMP Ringvaart in de lange Limietsloot laten stromen en die brengt het water naar de N3MP. In de lage polders langs de Limietsloot enorme groepen ganzen, vooral kolganzen en Canadese ganzen. Een bijzonder gezicht zijn de grote samenscholingen van meerkoeten die samen de winter doorbrengen en synchroon lijken te foerageren in de weilanden. In de Limietsloot zelf schiet ik foto’s van tafeleenden, krakeenden en slobeenden.

Vlak vóór het grote waterbekken stroomt de Limietsloot onder de Molenvaart door. Geen aquaduct over een verkeersweg, maar een aquaduct over een andere ‘aqua’, een bijzonder gezicht.

Ik stoor een torenvalk die in gebed is verzonken. Even verderop heeft een torenvalk plaatsgenomen op een verkeersbord ‘Verboden voor honden’ alsof hij duidelijk wil maken: ‘Hier jaag ik’. 

De bodem van de N3MP ligt op 5,90 meter onder NAP. Bij laagpeil staat er een meter water (–4,90 meter), bij hoogpeil (zoals momenteel) zit het waterniveau op –4,50 meter en bij piekpeil op –3,40 meter. Bij aanleg dacht men eens in de twintig jaar het piekpeil te bereiken. Dit is door klimaatverandering inmiddels bijgesteld naar eens in de vijf jaar!

Omdat het overtollige water via de ringvaart van de Zoetermeerse Meerpolder naar de Nieuwe Driemanspolder wordt geleid, vraag ik me af waarom gekozen is voor piekberging in de N3MP, terwijl men ook de ZMP onderwater had kunnen zetten. Waarschijnlijk een kwestie van afmetingen (ZMP is veel groter) en hoogteligging (N3MP ligt lager). Maar wie weet krijgen we in de toekomst bij verdere opwarming en meer wateroverlast het Zoetermeermeer toch nog eens terug!

De lage dijk rond het waterbekken zit vol met gangenstelsels van veldmuizen. Bij piekpeil verdrinken de veldmuizen, maar zou de dijk wel eens kunnen lekken. In het water grote groepen smienten die hier overwinteren.

Mooi zicht op de molendriegang van Stompwijk aan de Molenvaart, die in het verleden de Driemanspolder droog hield door water in drie stapjes over te hevelen naar de Stompwijksevaart.

Bij een vogelscherm houden aalscholvers de boomstronken in het water bezet. Er is een kleine nestmuur gebouwd, maar de gaten zijn te groot voor oeverzwaluwen en waarschijnlijk bedoeld als nestruimte voor watervogels.  

Ik verlaat de N3MP over de mooie driehonderd meter lange Burgemeester Waaijerbrug, een fietsbrug over de Zoetermeerse Rijweg. De slingerende route door het Westerpark leidt me helaas niet langs de Natuurtuin Zoetermeer, waar ik de vorige keer de parasitaire paarse prachtschubwortel voor het eerst kon bewonderen. Maar zoals al gezegd: dat was voorjaar, nu is het winter! Waarschijnlijk is de Natuurtuin ’s winters niet eens open. In het bos staat her en der de Italiaanse aronskelk al wel fris te groeien. In plaats van de Natuurtuin wandel ik door een Kabouterbos, waar Sneeuwwitje en de Zeven Dwergen de scepter zwaaien.

Ik loop langs bijzondere huizen met gele lichtkoepels in de wijk Meerzicht. Langs de zuidkant van de wijk terug naar het station over een pad, net voorzien van een dikke laag verse houtsnippers, waar je diep in wegzakt.

Een tocht minder spectaculair dan in de lente, maar daarom niet minder interessant!

[Beeldverhaal]

Gepost: 4 Februari 2026

Wandel Zoekpagina: De Nieuwe Driemanspolder (16 km)