WANDELEN: Beneden-Regge

De Regge is een zijrivier van de Overijsselse Vecht. Hij begint als aftakking van de Schipbeek bij Diepenheim en stroomt bij Ommen in de Vecht. De Beneden-Regge is het deel tussen Stuw Hancate en Ommen. Dit deel is me niet geheel onbekend, maar alleen van fietstochten. Deze wandeling op woensdag, 22 oktober 2025, heeft dan ook enkele raakpunten met een fietstocht twee jaar geleden (‘Salland’. In: Zafira, 2024), maar fietstochten en wandelingen bijten elkaar niet.

Bovengenoemde fietstocht vond trouwens plaats op 21 november 2023, een dag voor de Tweede Kamerverkiezingen. Als lid van VOLT heb ik toen strategisch gestemd op GroenLinks-PvdA, vanwege de dreiging van Wilders. Tevergeefs!

Deze keer ga ik me over een week (29 oktober) niet mengen in de strijd om het premierschap (Timmermans, Bontenbal, Jetten, Yeşilgöz, na de uitsluiting van Wilders), maar laat weer gewoon het Pan-Europese geluid horen door te stemmen op Laurens Dassen van VOLT. 

Mijn start is bij Kasteel Eerde op Landgoed Eerde in buurtschap Eerde. Het huidige gebouw dateert uit 1715 en was in het bezit van de familie Van Pallandt tot het werd overgedragen aan Natuurmonumenten. Bij de parkeerplaats een levensgrote houten beeldengroep van dassen bij hun burcht. Het kasteel met een kasteeltuin is deels ommuurd en wordt helemaal omgeven door een gracht. Daar weer omheen dubbele beukenlanen. De bospercelen vóór de hoofdingang worden hersteld in klassieke Franse tuinstijl (Quinconce).

Tussen Kasteel en Beneden-Regge liggen de Eerder Hooilanden, die flink vernatten doordat de Hammerwetering is omgebouwd tot een natuurlijke waterloop.

Ik volg een flink eind de oever van de Beneden-Regge op een mooi bospaadje. De salomonszegel is aan het vergelen, waardoor de blauwe bessen onder de bladeren meer in het zicht hangen.

Samen met een groepje amazones uit tegenovergestelde richting, passeer ik de Archemerbrug (vernoemd naar buurtschap Archem) over de Beneden-Regge. Vanaf de brug in de verte zicht op de schuimkoppen van een kleine waterval bij de Stuw van Archem. De Linderbeek voegt zich daar bij de Regge, onder het toeziend oog van een liggende zeemeermin op een betonnen onderstel midden in het water. Ik kan haar net niet zien vanaf de brug. Ik neem tenminste aan dat ze niet is weggezwommen.

Aan de andere kant van de Regge kom ik bij een vogelkijkscherm over de Archemermaten. Hier is een lange vistrap aangelegd, zodat vissen de stuw kunnen passeren. Enkele blauwe reigers en grote zilverreigers vliegen op, door mij gestoord tijdens het vissen. Het gebied wordt begraasd door witte runderen, mogelijk Blondes d’Aquitaine.

De routemaker suggereert om even een heen-en-weertje te maken door een ruigte in de richting van de Regge. Vooral veel pitrus, waaruit trouwens plotseling een verwilderde kat met grote snelheid voor me wegvlucht.

Bij een boerderij is de boer zijn koeien met kalveren op stal aan het voeren. Ook dit is een wit runderras, maar met kenmerkende zwarte oogwimpers en zwarte hoornpunten: de Piëmontees uit Italië.

In een stukje bos op de Lemelerberg (vernoemd naar dorp Lemele) hoor ik een raaf veelvuldig roepen. Hij zit vlakbij, maar goed verscholen in de hoge boomkruinen. Ik krijg hem niet te zien.

Op de Archemer Es valt de lichtgroene veldzuring op in de berm. Op het pad heel veel gewone spurrie.

Opnieuw een stukje bos van de Lemelerberg dat geleidelijk overgaat in het bos op de Archemerberg. Rankende helmbloem bloeit nog in de ondergroei tussen de blauwe bosbes. Deze heuvels zijn rijk aan tamme kastanje en bosschages van groenblijvende jeneverbes. Het zijn vooral de invasieve Amerikanen (Amerikaanse eik, Amerikaanse vogelkers), die voor de mooie eerste herfstkleuren zorgen.

De Volkskrant van 17/18 oktober had een artikel over de strijd tegen deze invasieve exoten, waaronder de Japanse duizendknoop, reuzenbalsemien, waterteunisbloem, grote waternavel, Amerikaanse vogelkers, hemelboom, watercrassula, reuzenberenklauw, rode Amerikaanse rivierkreeft, halsbandparkiet, dennenprocessierups, muskusrat en andere lotgenoten. In totaal staan er 114 soorten planten en dieren op de (Europese) Unielijst van invasieve exoten (overigens staat de Amerikaanse eik er niet op, maar wordt wel door veel terreinbeheerders als problematisch aangemerkt). Enkele wetenschappers bepleiten in het artikel om exoten meer hun gang te laten gaan, want het is vechten tegen de bierkaai en er ontstaan vanzelf tegenkrachten in de natuur. Eén van hen merkt op dat twintig/dertig jaar geleden iedereen bezig was met het uitroeien van de Amerikaanse vogelkers, maar die is er nog steeds. “Nu hoor je niemand er meer over.”  

Prompt verschijnt een dag later, in het NOS Journaal van 19 oktober, een item over de Amerikaanse vogelkers in het Otterlose Bos, dat sinds een jaar of tien hoort bij Nationaal Park Hoge Veluwe. Binnenkort gaat met hulp van vele vrijwilligers een grote actie van start om het bos te ontdoen van alle Amerikaanse vogelkers, waarschijnlijk om te voorkomen dat het hele NP geïnfecteerd wordt. “Choose your battles!” is nu de gangbare opvatting. Loopt het plaatselijk echt uit de hand, treed dan op. De actie in het Otterlose Bos is zo’n lokale veldslag. Je moet dan wel accepteren dat je elders af en toe een oorlog verliest, zoals ik gezien heb langs de Belgische waterwegen als Schelde en Nete, waar Japanse duizendknoop en reuzenbalsemien als grote overwinnaars uit de bus zijn gekomen en allesoverheersend de oevers bevolken (‘Durme en Schelde’. In: Zafira, 2024; ‘Netevallei’. In: Volgend jaar Pasen…, 2025).

Ik bereik de ‘nieuwe’ brug over de Beneden-Regge in buurtschap Nieuwebrug. Er zijn zelfs twee ‘nieuwe’ bruggen in Nieuwebrug. Ik lees dat horeca ‘De Nieuwe Brug’ eeuwenlang één van de vergaderplaatsen is geweest van de Staten van Overijssel. Vanaf de late middeleeuwen tot aan de Franse periode! Dus misschien heeft patriot Joan Derk van der Capellen (1741–1784) hier wel de regenten de mantel uitgeveegd vanwege hun uitbuitingspraktijken (‘Gouden Ham’. In: Volgend jaar Pasen…, 2025).  

Café ‘De Nieuwe Brug’ gaat aan de overkant van de weg vergezeld van een klimbos en een cafetaria, dat zich ‘Reggetaria’ heeft gedoopt.

Ik verorber mijn boterhammen met kaas op het ‘Reggebuurtbankje’ – met zicht op enkele bloeiende exemplaren van klein kaasjeskruid – en passeer daarna de doorgaande weg door de ‘Besthmertunnel’ (vernoemd naar buurtschap Besthmen).

Ik volg de Beneden-Regge een eind stroomopwaarts onderlangs de Besthmenerberg en zie in het water gemengde populaties van gele en witte/slanke waterkers. Hier heeft de Regge een zogenaamde ‘Steile Oever’. De Besthmenerberg vormde ooit samen met de Archemerberg en de Lemelerberg een doorlopende stuwwal, maar de Regge brak op dit punt door de stuwwal heen. De route leidt me de ‘Steile Oever’ op, waar ik zicht heb op enkele doodlopende meanders met onaantrekkelijk stilstaand water vol eendenkroos.

Bovenop de stuwwal doorkruis ik het mooie Kampeerterrein Eerde van Scouting Nederland. Padvinders kunnen hier hun tenten opslaan rond een kampvuurtje (er is geen elektriciteit) op De Ezelswei, Bij de beuk of op Het Berkenveld.

Terug over de bolle Eerder Es. Die is zo bol dat je van de koeien op vijftig meter afstand alleen kop en rug ziet. Door een bosschage van gaspeldoorn en langs een bijzondere beuk met weelderige, uitstekende ‘billen’.

In de lanen rond Kasteel Eerde ligt een dikke verweerde stam van een omgevallen eik. Ik zie dat er een bordje opgespijkerd is met een vrome tekst, die een waarheid is als een koe: ‘Naar welke kant een boom ook valt, naar het noorden of het zuiden, hij blijft liggen op de plaats waar hij valt.’(Pred.11:3). Het wil duidelijk maken dat je niet alles kunt controleren.

Dat neemt niet weg dat werklui door de kasteelgracht waden en met zwaar materieel de kasteelmuur aan de buitenkant aan het verstevigen zijn met enorme zandzakken om te voorkomen dat de muur omvalt, naar het oosten of het westen.

[Beeldverhaal]

Gepost: 7 November 2025

Trage Tocht Archem (15 km)